Շուրպա

// Բաղադրիչներ

• Ոչխարի միս
• Կարտոֆիլ
• Գազար
• Սոխ
• Պոմիդոր
• Քաղցր բիբար
• Սիսեռ
• Զիրա
• Կանաչի

// Պատմական տեղեկանք

Անվանումը գալիս է արաբերեն «շուրբա» բառից, որ նշանակում է «ապուր» կամ «արգանակ»։ Ուտեստը տարածվել է մուսուլմանական Արևելքում և հարևան ժողովուրդների մոտ, և տարբեր տեղերում այն կոչվում է տարբեր անուններով՝ սորպո, շուլյում, չորբա։ Ուտեստի ծագումը կապում են արաբա-պարսկական խոհարարական ավանդույթի հետ, իսկ մեկ տարբերակի համաձայն, թուրք քոչվորները այն հարմարեցրել են մեծ ընտանիքի կամ համայնքի համար կաթսայում եփելու համար։ Շուրպան համարվում էր երկար ճանապարհորդությունների համար հարմար սնունդ. այն սնուցող է և երկար է պահվում։ Խոհարարական պատմաբան Անտոն Պրոկոֆևը այն անվանում է թուրքական ժողովուրդների ամենահին ապուրը, որը հանդիպում է Ալթայից մինչև Մոլդովա։ Միջին Ասիայում հիմքը համարվում է մսի և սոխի տապակումը, նախքան ջուր լցնելը, և մոտ երկու ժամ դանդաղ եփելը։

Տարբեր տարածաշրջաններում շուրպան տարբեր է. Թուրքմենստանում այն եփում են ձկան հետ, Մոլդովայում՝ քվասով։ Հյուրասիրության իմաստը մնում է ընդհանուր։ Ուտեստը հյուրերին մատուցվում է որպես հոգատարության և սեղանի շուրջ միասնության նշան։ Ուզբեկական տարբերակը առանձնանում է կինզայով և զիրայով։ Խորհրդային տարիներին ուզբեկ խոհարարները շուրպային ծանոթացրին լայն հանրությանը՝ ճաշարանների և տնային ճաշերի միջոցով։ Հանդիպում էր նաև տավարի միսով տարբերակ՝ տոմատի մածուկով։